HEn Suiza hay empleo, pero tampoco tanto. «Como non teñas idiomas ou sexas oficial de algo, esquéceo», señalaba ayer Adrián Cernadas, de Vimianzo. Maquinista, con carné de primera, ha dejado en su casa su retroexcavadora (trabajaba en las obras de la autovía de la Costa da Morte hasta que pararon) y se ha buscado la vida en Delemont, «un lugar que é como unha Galicia pequena», define, por la cantidad de paisanos.
Tiene 32 años y muchos amigos y vecinos emigrados. Gracias a eso, y a su profesionalidad, trabaja: «Pero está moi complicado, e cada vez máis». Desaconseja la aventura: «Moita xente vén e ten que marchar porque non atopa nada, e os peóns xa case non os queren. Teñénme contado que antes viñas e traballabas, pero iso xa non é así», relata.
Francisco Ordóñez, veterano empresario de Vimianzo, coincide: «Isto non vai a mellor, empeora. E a xente non para de chegar. Hai moita, moita xente que chega ou quere chegar».
De vez en cuando se conocen casos desesperados, aunque no es fácil. José Antonio Calvo, el gerente del centro social de la entidad que agrupa a los gallegos en Berna, contaba ayer un caso dramático. «Teño visto algún durmindo no coche tres semanas, non atopar nada, e ter que marchar», explicaba. En concreto, a un pontevedrés, que usaba un aparcamiento cercano y al que ayudaba. Como a otros. «Chegan sen nada, a buscar, e non aparecen oportunidades. Isto, hai anos, era impensable», explica.